{"id":162,"date":"2026-10-12T17:23:02","date_gmt":"2026-10-12T17:23:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.parafiapiotrawin.pl\/?page_id=162"},"modified":"2026-10-12T17:23:02","modified_gmt":"2026-10-12T17:23:02","slug":"zyciorys-sw-tomasza","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.parafiapiotrawin.pl\/index.php\/zyciorys-sw-tomasza\/","title":{"rendered":"\u017byciorys \u015aw. Tomasza"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u015awi\u0119ty Tomasz Aposto\u0142<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Teksty ewangeliczne w siedmiu miejscach po\u015bwi\u0119caj\u0105 Tomaszowi Aposto\u0142owi \u0142\u0105cznie 13 wierszy. Z innych ksi\u0105g Pisma \u015bwi\u0119tego, jedynie Dzieje Apostolskie wspominaj\u0105 o nim jeden raz. Tomasz, zwany tak\u017ce Didymos (Bli\u017aniak), nale\u017ca\u0142 do \u015bcis\u0142ego grona Dwunastu Aposto\u0142\u00f3w. Ewangelie wspominaj\u0105 go, kiedy jest got\u00f3w p\u00f3j\u015b\u0107 z Jezusem na \u015bmier\u0107 (J 11, 16); w Wieczerniku podczas Ostatniej Wieczerzy (J 14, 5); osiem dni po zmartwychwstaniu, kiedy ze sceptycyzmem wk\u0142ada r\u0119k\u0119 w bok Jezusa (J 20, 19nn); nad Jeziorem Genezaret, gdy jest \u015bwiadkiem cudownego po\u0142owu ryb po zmartwychwstaniu Jezusa (J 21, 2). Osob\u0105 \u015bw. Tomasza Aposto\u0142a wyj\u0105tkowo zainteresowa\u0142a si\u0119 tradycja chrze\u015bcija\u0144ska. Pisze o nim wiele Euzebiusz z Cezarei, pierwszy historyk Ko\u015bcio\u0142a, Rufin z Akwilei, \u015bw. Grzegorz z Nazjanzu, \u015bw. Ambro\u017cy, \u015bw. Hieronim i \u015bw. Paulin z Noli. Wed\u0142ug ich relacji \u015bw. Tomasz mia\u0142 g\u0142osi\u0107 Ewangeli\u0119 najpierw Partom (obecny Iran), a nast\u0119pnie w Indiach, gdzie te\u017c poni\u00f3s\u0142 \u015bmier\u0107 m\u0119cze\u0144sk\u0105 w Kalamina w 67 r. Pisz\u0105 o tym Klemens Aleksandryjski, Orygenes, Sokrates, Pseudo-Doroteusz, \u015bw. Ambro\u017cy, \u015bw. Grzegorz z Nazjanzu, \u015bw. Paulin i \u015bw. Hieronim. Tak te\u017c podaje o nim Martyrologium Rzymskie. Pochowano go w Mailapur (przedmie\u015bcie dzisiejszego Madrasu). Jednak ju\u017c w III wieku jego relikwie przeniesiono do Edessy, potem na wysp\u0119 Chips, a w roku 1258 do Ortony w Italii. O zainteresowaniu osob\u0105 \u015bw. Tomasza Aposto\u0142a \u015bwiadcz\u0105 tak\u017ce liczne apokryfy: Historia Abgara, Apokalipsa Tomasza, Dzieje Tomasza i Ewangelia Tomasza. Pierwszy apokryf znany jedynie z relacji Euzebiusza (+ ok. 340). Apokalipsa \u015bw. Tomasza, zwana tak\u017ce Listem Pana naszego Jezusa Chrystusa do Tomasza lub S\u0142owami Zbawiciela do Tomasza opisuje koniec \u015bwiata. Ciekawsza jest Ewangelia \u015bw. Tomasza. Na jej tre\u015b\u0107 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 logia, czyli s\u0142owa Chrystusa. Zda\u0144 tych jest 114. Wed\u0142ug Euzebiusza zbi\u00f3r ten mia\u0142 posiada\u0107 biskup \u015bw. Papiasz (+ ok. 130) i mia\u0142 nawet do nich napisa\u0107 komentarz. Cz\u0119\u015b\u0107 tych s\u0142\u00f3w odkryto w roku 1897 i 1903 w Egipcie w Oxyrhynchos. Od tej &#8222;ewangelii&#8221; nale\u017cy odr\u00f3\u017cni\u0107 jeszcze jedn\u0105, zupe\u0142nie inn\u0105, tak\u017ce przypisywan\u0105 \u015bw. Tomaszowi. Zawiera ona opis \u017cycia lat dzieci\u0119cych Pana Jezusa. St\u0105d w\u0142a\u015bnie wzi\u0119\u0142y si\u0119 \u015bredniowieczne legendy o ptaszkach, klejonych z gliny i o\u017cywianych przez Pana Jezusa w zabawie z r\u00f3wie\u015bnikami itp. Interesuj\u0105cy i oryginalny jest ostatni wymieniony wy\u017cej apokryf &#8211; Dzieje Tomasza. Powsta\u0142 on dopiero w wieku IV\/V. Opisuje on podr\u00f3\u017c \u015bw. Tomasza do Indii w roli architekta na zaproszenie tamtejszego kr\u00f3la Gondafora. Zamiast jednak budowa\u0107 pa\u0142ac kr\u00f3lewski, \u015bw. Tomasz g\u0142osi\u0142 Ewangeli\u0119, a pieni\u0105dze przeznaczone na budow\u0119 pa\u0142acu przeznaczy\u0142 na ubogich. Na skutek jego nauk i cud\u00f3w nawr\u00f3ci\u0142 si\u0119 kr\u00f3l i jego rodzina. Katolickie Indie czcz\u0105 \u015bw. Tomasza jako swojego Aposto\u0142a. Apokryfy g\u0142osz\u0105, \u017ce Tomasz mia\u0142 tam dotrze\u0107, tam g\u0142osi\u0107 Ewangeli\u0119 i ponie\u015b\u0107 \u015bmier\u0107 m\u0119cze\u0144sk\u0105. Oko\u0142o roku 52 po Chrystusie mia\u0142 wyl\u0105dowa\u0107 na zachodnim wybrze\u017cu Malabaru i za\u0142o\u017cy\u0107 tam siedem ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Kiedy w roku 1517 Portugalczycy wyl\u0105dowali w Mylapore, miano im pokaza\u0107 gr\u00f3b Aposto\u0142a. Pami\u0119\u0107 o Apostole zachowali tamtejsi chrze\u015bcijanie nestoria\u0144scy. W Indiach jest r\u00f3wnie\u017c najg\u0142o\u015bniejsze sanktuarium \u015bw. Tomasza Aposto\u0142a. Znajduje si\u0119 ono na miejscu, gdzie wed\u0142ug miejscowej tradycji Tomasz mia\u0142 ponie\u015b\u0107 \u015bmier\u0107 m\u0119cze\u0144sk\u0105. Ma to miejsce r\u00f3\u017cne nazwy: Calamina (najcz\u0119\u015bciej spotykana), Thomas Mouth (G\u00f3ra \u015aw. Tomasza), Madras, Maabar i Meliapore. Wszystkie te nazwy oznaczaj\u0105 jedn\u0105 miejscowo\u015b\u0107: &#8222;G\u00f3r\u0119 \u015aw. Tomasza&#8221;, po\u0142o\u017con\u0105 na jednym z przedmie\u015b\u0107 Madrasu. \u015aw. Tomasz jest patronem Indii, Portugalii, Urbino, Parmy, Rygi, Zamo\u015bcia; architekt\u00f3w, budowniczych, cie\u015bli, geodet\u00f3w, kamieniarzy, murarzy, stolarzy, ma\u0142\u017ce\u0144stw i teolog\u00f3w. W ikonografii \u015bw. Tomasz przedstawiany jest jako m\u0142odzieniec (do XIII w. na Zachodzie, do XVIII w. na Wschodzie), p\u00f3\u017aniej jako starszy m\u0119\u017cczyzna w tunice i p\u0142aszczu. W prezentacji ikonograficznej powraca w\u0105tek &#8222;niewiernego&#8221; Tomasza. Atrybutami \u015awi\u0119tego s\u0105: k\u0105townica, kielich, ksi\u0119ga, miecz, serce, w\u0142\u00f3cznia, kt\u00f3r\u0105 go przeszyto i zw\u00f3j.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015awi\u0119ty Tomasz Aposto\u0142 Teksty ewangeliczne w siedmiu miejscach po\u015bwi\u0119caj\u0105 Tomaszowi Aposto\u0142owi \u0142\u0105cznie 13 wierszy. Z innych ksi\u0105g Pisma \u015bwi\u0119tego, jedynie Dzieje Apostolskie wspominaj\u0105 o nim jeden raz. Tomasz, zwany tak\u017ce Didymos (Bli\u017aniak), nale\u017ca\u0142 do \u015bcis\u0142ego grona Dwunastu Aposto\u0142\u00f3w. Ewangelie wspominaj\u0105 go, kiedy jest got\u00f3w p\u00f3j\u015b\u0107 z Jezusem na \u015bmier\u0107 (J 11, 16); w Wieczerniku podczas\u2026 <span class=\"read-more\"><a href=\"https:\/\/www.parafiapiotrawin.pl\/index.php\/zyciorys-sw-tomasza\/\">Read More: \u017byciorys \u015aw. Tomasza &raquo;<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-162","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.parafiapiotrawin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/162","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.parafiapiotrawin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.parafiapiotrawin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.parafiapiotrawin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.parafiapiotrawin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=162"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.parafiapiotrawin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/162\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":164,"href":"https:\/\/www.parafiapiotrawin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/162\/revisions\/164"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.parafiapiotrawin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=162"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}